Telefonunuzda casus yazılım ya da takip uygulaması olduğundan şüpheleniyorsanız, cihazdaki bilgiyi değiştirmeden verinin doğrulanabilir bir kopyasını alıp incelemeyi bu kopya üzerinde yapıyoruz. Mobil adli imaj dediğimiz bu yöntem, casus yazılım tespitinin temelidir. Bulgunun ne zamandan beri var olduğunu göstermeye ve delil olarak kullanılabilmesine de imkân verir.
Mobil adli imaj nedir?
Adli imaj, bir cihazdaki verinin incelemeye esas alınacak kopyasıdır. İncelemeyi cihazın kendisi üzerinde değil bu kopya üzerinde yapıyoruz. Böylece orijinal delil değişmeden kalır. ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST), mobil cihaz adli incelemesini veri edinme, inceleme, analiz ve raporlama aşamalarıyla tanımlayan bir kılavuz yayımlıyor (NIST SP 800-101 Rev. 1).
Kopyanın değişmediğini göstermek için özet değer (hash) kullanılır. Hash, bir veri kümesinden hesaplanan ve verideki en küçük değişiklikte farklılaşan bir parmak izidir. Orijinal delil üzerindeki hash sorunlarını ele alan ve 2013’te ISDFS’te sunulan bildiriye buradan ulaşabilirsiniz.
Telefona yüklenen güvenlik uygulamaları ise cihazın içinden ve kendilerine tanınan sınırlı yetkiyle tarama yapar. Diğer uygulamaların kayıtlarına, sistem günlüklerine ve hesap bağlantılarına çoğu zaman erişemezler. Adli kopya üzerinde çalışan profesyonel araçlarla bu alanlara da bakabiliyoruz.
Bir incelemede nasıl uyguluyoruz?
- Cihazı teslim alır, marka, model, işletim sistemi sürümü ve fiziksel durumunu kayda geçiririz.
- Cihazı, inceleme sırasında dışarıdan müdahaleyi önleyecek şekilde ağ bağlantılarından yalıtırız.
- Cihazın modeline ve sürümüne göre uygun veri edinme yöntemini seçeriz. NIST kılavuzu bu yöntemleri elle inceleme, mantıksal edinim ve daha derin seviyeler olarak sınıflandırır.
- Elde edilen kopyanın hash değerini hesaplar ve rapora yazarız.
- Kopya üzerinde yüklü uygulamaları, verilen izinleri, cihaz yönetici yetkilerini, erişilebilirlik hizmetlerini, yapılandırma profillerini, bağlı hesapları ve ağ bağlantı kayıtlarını inceleriz.
- Bilinen casus yazılım göstergeleriyle (IOC) karşılaştırma yaparız.
- Bulguları, nasıl elde edildikleriyle birlikte rapora dönüştürürüz.
Neyi bulur?
- Ticari takip uygulamaları ve stalkerware; özellikle erişilebilirlik veya cihaz yöneticisi izni almış gizli uygulamalar
- Şüpheli yapılandırma ve cihaz yönetim profilleri
- Bulut hesabına, mesajlaşma uygulamasına veya e-postaya bağlı tanınmayan cihaz ve oturumlar
- Bilinen gelişmiş casus yazılımlarla ilişkilendirilmiş izler (kamuya açık göstergeler ölçüsünde)
- Uygulamaların dışarıya veri gönderdiğine dair kayıtlar
Bir takip uygulaması bulduğumuzda adını tespit etmekle yetinmiyoruz. Kopya üzerinde uygulamanın hangi izinlerle hangi verilere erişebildiğini, hangi tarihte kurulduğunu, en son ne zaman çalıştığını ve hangi sunuculara bağlandığını inceliyoruz. Bu bilgiler, yazılımın kaldırılmasından sonra da kopyada ve raporda korunur.
Açık kaynaklı araçlar da bu işte kullanılıyor. Örneğin Amnesty International Güvenlik Laboratuvarı’nın geliştirdiği Mobile Verification Toolkit (MVT), Android ve iOS cihazlarda rızaya dayalı adli inceleme için tasarlanmıştır (MVT belgeleri).
Sınırları nelerdir?
- Şifreleme ve işletim sistemi kısıtlamaları, özellikle güncel cihazlarda, erişilebilen verinin kapsamını sınırlayabilir. Her modelde aynı derinlikte kopya alınamaz.
- Kamuya açık göstergelerle yapılan karşılaştırma bir cihazın “temiz” olduğunu göstermeye yetmez. MVT’nin kendi belgeleri de bunu açıkça belirtir ve yalnızca açık göstergelere dayanmanın yanlış bir güven duygusu yaratabileceği uyarısını yapar (MVT).
- İzlerini silen veya yalnızca cihazın belleğinde çalışan bazı gelişmiş yazılımlar, cihaz yeniden başlatıldıktan sonra iz bırakmayabilir.
- Cihaz sıfırlanmışsa veya şüpheli uygulama silinmişse bulgu kalmayabilir. Şüphe varsa telefonu sıfırlamadan önce bize başvurmanızı bu yüzden öneriyoruz.
- Telefonun dinlenmesi operatör veya hesap düzeyinde yapılıyorsa cihaz incelemesi bunu göstermeyebilir.
Bir incelemede nereye oturuyor?
Mobil adli imaj, casus yazılım tespiti hizmetlerinin merkezindedir: Android, iPhone, stalkerware ve kurumsal cihazlar. Böcek araması (dinleme cihazı tespiti) sırasında ortamda cihaz bulunamadığı hâlde bilgi sızmaya devam ediyorsa telefon incelemesi doğal bir sonraki adımdır. Bu nedenle ev ve ofis taramalarıyla birleştirilebilir.
Yazışmaların mahkemeye sunulması gibi casus yazılım dışındaki inceleme ihtiyaçları için mobil cihaz ve yazışma incelemesi sayfasına bakabilirsiniz. Kendi başınıza fark edebileceğiniz belirtiler için Android ve iPhone rehberleri, ayrıca telefonum dinleniyor mu rehberi var. Bu rehberlerdeki belirtiler yalnızca bir göstergedir. Kesin sonucu adli kopya üzerindeki inceleme verir.
Fiziksel tarama yöntemleriyle birlikte tam liste Yöntem ve Ekipman sayfasında. Hizmet sayfaları: Casus Yazılım Tespiti ve Böcek Araması ve Dinleme Cihazı Tespiti.
Kaynaklar
- NIST, SP 800-101 Rev. 1, Guidelines on Mobile Device Forensics (2014)
- Amnesty International Security Lab, Mobile Verification Toolkit belgeleri
- Adli Bilişimde Orijinal Delil Üzerindeki Hash Sorunları, 2013’te ISDFS’te sunulan bildiri
Mobil adli imaj hakkında sık sorulanlar
Telefonumu incelemeye verirsem verilerim silinir mi?
Hayır. İncelemeyi cihazdan alınan kopya üzerinde yapıyoruz ve cihazdaki verileri değiştirmiyoruz. Kopyanın değişmediğini hash değeriyle gösteriyoruz.
Casus yazılım şüphesinde telefonu sıfırlamalı mıyım?
İnceleme yaptırmadan sıfırlamayın. Sıfırlama, şüpheli yazılımla birlikte onu kimin ve ne zaman kurduğunu gösterebilecek izleri de siler. Güvenliğiniz için acil bir durum varsa önce bir uzmana danışın.
MVT ile kendi telefonumu tarayabilir miyim?
MVT, komut satırı ve temel adli analiz bilgisi gerektiren bir araştırma aracıdır. Belgelerine göre teknoloji uzmanları ve araştırmacılar için geliştirilmiştir, son kullanıcının kendi cihazını değerlendirmesi için tasarlanmamıştır. Sonuçları yorumlamak deneyim ister ve eşleşme çıkmaması cihazın temiz olduğunu göstermez.
İnceleme sonucu mahkemede kullanılabilir mi?
Raporda veri edinme yöntemini, hash değerlerini ve bulguların nasıl elde edildiğini yazıyoruz. İstenirse adli mercilere sunulmak üzere uzman imzalı rapor (uzman görüşü / bilimsel mütalaa) hazırlıyoruz. Değerlendirme mahkemeye aittir.
Telefon incelemesi için ön görüşme
Şüphelendiğiniz telefonu kullanmadan, başka bir hattan bize ulaşın.
Telefon: 0212 909 54 19 · E-posta: info@bilgisayardedektifi.com · Çevrimiçi talep formu