Dinleme cihazı veya casus yazılım bulunduğunda ilk soru çoğu zaman bu bulgunun nasıl kanıtlanacağıdır. Bilgisayar Dedektifi, böcek araması ve casus yazılım tespiti yapan, bulguları adli bilişim yöntemleriyle inceleyip raporlayan bir uzman ekiptir. Adli bilişim bizde bu işin altyapısıdır: bulguyu belgeler, inceler ve istenirse adli mercilere sunulmak üzere uzman imzalı rapora dönüştürürüz.
Adli bilişim, böcek araması ve casus yazılım tespitine ne katar?
Bir dinleme cihazını veya telefondaki casus yazılımı bulmak işin ilk adımıdır. Ardından başka sorular gelir. Cihaz ne kaydediyordu, kayıtları nereye gönderiyordu, ne zamandan beri çalışıyordu? Bulgu bir şikâyete veya davaya dayanak olacaksa nasıl kayda geçirilmeli? Bu sorulara adli bilişim yöntemleriyle cevap arıyoruz ve bulgunun delil değerini korumaya özen gösteriyoruz.
| Hizmet | Adli bilişimin bu işteki yeri |
|---|---|
| Böcek araması (dinleme cihazı tespiti) | Bulunan cihaza dokunmadan yerinde fotoğraf ve videoyla belgeliyoruz. Yayın yapıp yapmadığını, hangi yolla ilettiğini ve nasıl beslendiğini ölçümle belirleyip raporluyoruz. |
| Casus yazılım tespiti | Telefonun veya bilgisayarın adli kopyasını alıyor, yazılımın hangi verilere eriştiğini, verileri nereye gönderdiğini ve ne zamandan beri cihazda olduğunu kopya üzerinde araştırıyoruz. |
| Uzman raporu (uzman görüşü / bilimsel mütalaa) | İstenirse bulgular için savcılığa veya mahkemeye sunulmak üzere uzman imzalı rapor hazırlıyoruz. |
Henüz bir şey bulunmadıysa ve yalnızca şüpheniz varsa doğru başlangıç noktası böcek araması veya casus yazılım tespiti sayfalarıdır. Adli bilişim incelemesi, bulgu ortaya çıktığında bu çalışmanın doğal devamı olarak yapılır.
Adli bilişim neden ayrı bir uzmanlık?
Dijital veri kolay değişir. Bir dosyayı açmak bile bazı tarih bilgilerini güncelleyebilir. Açık bırakılan bir telefonda yeni kayıtlar eskilerin üzerine yazılabilir. Ekran görüntüsü ise yazışmanın kendisi değil, o anki görünümünün bir resmidir ve kolayca düzenlenebilir.
Bu kırılganlığa karşı üç yöntemle çalışıyoruz.
- Adli kopya (imaj): Delilin birebir kopyasını alıyor, incelemeyi orijinal üzerinde değil kopya üzerinde yapıyoruz.
- Özet değeri (hash): Kopyanın matematiksel parmak izidir. Rapordaki değer sayesinde karşı taraf da kendi kopyasında aynı hesabı yapıp kopyanın değişmediğini doğrulayabilir.
- Delil zinciri: Delili kimden, ne zaman ve hangi durumda teslim aldığımızı, sonra kimlerin elinden geçtiğini tutanakla kayda geçiriyoruz.
Hash konusunun pratikteki sorunlarını, 2013’te ISDFS’te sunulan “Adli Bilişimde Orijinal Delil Üzerindeki Hash Sorunları” başlıklı bildiri ele alıyor. Uluslararası çerçeve için NIST’in SP 800-86 ve SP 800-101 Rev. 1 yayınlarına, dijital delili tespit etme, toplama ve koruma konusunda da ISO/IEC 27037:2012 standardına bakılabilir. ISO’nun katalog sayfasına göre standart 2018’de gözden geçirilip onaylanmış ve 2012 baskısı geçerliliğini koruyor.
Bulgu, mahkemede nasıl delile dönüşür?
Bir bulgunun delil olarak nasıl değerlendirileceğine mahkeme karar verir. Uzman olarak bizim işimiz, bulguyu bu değerlendirmeye dayanak olabilecek biçimde elde etmek ve belgelemektir. Böcek aramasında ve casus yazılım tespitinde de bulguyu yalnızca tespit etmekle yetinmiyor, karşı tarafın ve mahkemenin doğrulayabileceği biçimde kayda geçiriyoruz.
Hukukumuzda bunun zemini açık. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 199, ses ve görüntü kayıtlarını ve elektronik ortamdaki verileri belge sayar. Aynı kanunun m. 189/2’si hukuka aykırı elde edilmiş delillerin dikkate alınamayacağını söyler. Ceza Muhakemesi Kanunu m. 217/2 ise suçun hukuka uygun elde edilmiş her türlü delille ispat edilebileceğini düzenler (HMK, CMK). Kısacası delilin hem teknik bütünlüğü korunmuş olmalı hem de hukuka uygun yoldan elde edilmiş olmalıdır. Konunun ayrıntısı: Dinleme veya casus yazılım bulgusu mahkemede nasıl delil olur?
Hangi durumlarda başvurmalısınız?
Ofisinizde, evinizde veya aracınızda dinleme cihazı bulunduysa ya da telefonunuzda casus yazılım tespit edildiyse ve bu bulgunun belgelenmesi gerekiyorsa, adli bilişim incelemesi doğrudan bu işin parçasıdır. Bulunan bir cihaza dokunmadan önce dinleme cihazı bulursam ne yapmalıyım? yazısına göz atmanızı öneririz.
Dijital delil içeren dava dosyalarında da çalışıyoruz.
- Davada sunacağınız bir yazışmanın veya kaydın itiraza dayanıklı olmasını istiyorsanız.
- Karşı tarafın sunduğu yazışma, ses kaydı veya fotoğrafın gerçekliğinden şüphe ediyorsanız.
- Dosyadaki bilirkişi raporunda teknik bir eksik ya da yöntem hatası görüyorsanız. Bu durumda uzman mütalaası gündeme gelir.
- Şirketinizde veri sızıntısı, yetkisiz erişim veya silinmiş veri konusunda bir iç inceleme başlatacaksanız.
Hangi hizmetleri veriyoruz?
| Hizmet | Ne zaman gerekir |
|---|---|
| Böcek araması (dinleme cihazı tespiti) | Ofis, ev, araç veya toplantı odasında dinleme, gizli kamera ya da GPS takip şüphesi |
| Casus yazılım tespiti | Telefon veya bilgisayarda izleme şüphesi |
| Uzman mütalaası | Bulgular için uzman imzalı rapor, bilirkişi raporuna itiraz, dosyadaki dijital delil hakkında tarafınızca bilimsel görüş sunulması |
| Mobil cihaz ve yazışma incelemesi | WhatsApp ve diğer yazışmalar, arama ve konum kayıtları delil olarak kullanılacaksa |
| Ses ve görüntü incelemesi | Kayıtta kurgu veya montaj şüphesi, kaydın iyileştirilmesi ve yazıya dökülmesi |
| Adli veri kurtarma | Silinmiş veya hasarlı ortamdaki veriyi delil niteliğini koruyarak kurtarmaya çalışıyoruz. Sonuç ortamın durumuna bağlıdır. |
Süreç nasıl işliyor?
- Ön görüşme: Konuyu, delilin türünü ve cevap aradığınız soruyu birlikte netleştiriyoruz. Avukatınız varsa görüşmeye katılması yararlı olur.
- Teslim veya yerinde belgeleme: Cihazı tutanakla teslim alıyor, kimlik bilgilerini ve fiziksel durumunu kayda geçiriyoruz. Böcek aramasında bulunan cihaz yerinde kalır, biz onu fotoğraf ve videoyla belgeleriz. Dosyada zaten bir imaj varsa önce onun özet değerini doğruluyoruz.
- Adli kopya: Gerekiyorsa yazma koruyucu donanımla veya cihazın izin verdiği yöntemle kopya alıyor, özet değerini hesaplıyoruz.
- İnceleme: Sorunuza odaklanıyoruz. Kullandığımız her aracı ve her adımı not ediyoruz ki başka bir uzman aynı sonuca ulaşabilsin.
- Rapor: Yöntemi, bulguları, sınırları ve sonucu hâkimin ve avukatın okuyabileceği açıklıkta yazıyoruz. İstenirse raporu adli mercilere sunulmak üzere uzman imzalı olarak hazırlıyoruz.
- Duruşma: Mahkeme uzmanı dinlemeye karar verirse raporu hazırlayan uzman olarak duruşmada açıklama yapıyoruz.
Hangi yöntem ve ekipmanı kullanıyoruz?
Böcek aramasını tüketici dedektörleriyle veya telefon uygulamalarıyla değil, RF spektrum analizörü, doğrusal olmayan bağlantı dedektörü (NLJD) ve termal kamera gibi profesyonel ölçüm ekipmanıyla yapıyoruz. Telefon ve bilgisayar incelemesinde ticari ve açık kaynak adli bilişim araçlarıyla çalışıyor, gerektiğinde ağ trafiğini ve bilgisayarın disk ve belleğini inceliyoruz. Önemli bir bulguyu mümkünse iki farklı araçla doğruluyoruz. Ayrıntılar için Yöntem ve Ekipman, mobil adli imaj ve ağ trafiği analizi sayfalarına bakabilirsiniz.
İncelemeleri kim yürütüyor?
İncelemeleri uzman ekibimiz yürütüyor. Ekibimiz adli bilişimde 2009’dan bu yana çalışıyor ve ekipte bu alanda yüksek lisans derecesine sahip uzmanlar bulunuyor. Çalışma ilkelerimizi Hakkımızda sayfasında anlattık.
İstenirse hazırladığımız uzman imzalı rapor, mahkemenin atadığı bilirkişinin raporunun yerine geçmez. Tarafın seçtiği uzmanın görüşü olarak taraf delili niteliğinde dosyaya sunulur ve mahkemece değerlendirilir (HMK m. 293, CMK m. 67/6).
Site 2011’den bu yana adli bilişim üzerine yayın yapıyor. Eski yazıların tamamı artık adli bilişim makaleleri sayfasında. Hafıza kartından veri kurtarma üzerine hazırlanmış eski çalışma da PDF olarak eski adresinde duruyor.
Süreyi ve fiyatı ne belirler?
Fiyatı, çalışmaya ayıracağımız zaman ve kaynak belirler ve işe başlamadan önce size bildiririz. Bunu en çok delilin türü ve sayısı, veri hacmi ve sorunun kapsamı etkiler. Tek bir yazışmanın doğrulanması ile bütün bir telefonun incelenmesi aynı iş değildir. Duruşmaya katılım ve itiraz süresinden doğan aciliyet de hesaba girer.
Çalışmanın sonucu fiyatı değiştirmez. Çalışma sonunda rapor istenirse, rapora ayrıca zaman ve kaynak ayrıldığı için ayrıca ücretlendirilir. Ayrıntılar: Fiyatı Ne Belirler? Avukatlarla nasıl çalıştığımızı avukatlar için sayfasında anlattık.
Sık sorulan sorular
Bulunan dinleme cihazı veya casus yazılım için rapor alabilir miyim?
Evet, istenirse hazırlıyoruz. Böcek araması veya casus yazılım tespiti sırasında bulunan cihazı ya da yazılımı belgeliyor, inceliyor ve bulguları adli mercilere sunulmak üzere uzman imzalı bir rapora dönüştürüyoruz. Bu rapor taraf delili niteliğindedir ve ayrıca ücretlendirilir.
Adli bilişim uzmanı ile bilirkişi aynı şey mi?
Değil. Bilirkişiyi mahkeme veya savcılık atar (HMK m. 266, CMK m. 63). Taraflar ise kendi adlarına bir uzmandan bilimsel görüş, yani uzman mütalaası alabilir (HMK m. 293, CMK m. 67/6). Aynı teknik bilgi, usulde iki farklı rolde kullanılır.
Ekran görüntüsü delil olarak yeterli mi?
Ekran görüntüsü kolay düzenlenebildiği için karşı taraf itiraz ettiğinde tek başına zayıf kalır. Yazışmanın bulunduğu cihazın adli kopyasını alıp mesajın veritabanındaki kaydını, tarihini ve gönderen bilgisini incelediğimizde çok daha sağlam bir dayanak oluşur.
Silinmiş veriler kurtarılabilir mi?
Bazen. Sonuç cihazın türüne, silmenin üzerinden geçen süreye, cihazın o arada ne kadar kullanıldığına ve depolamanın şifreleme yapısına bağlıdır. İhtimali ön görüşmede değerlendiririz ve kesin olmayan bir sonucu vaat etmeyiz.
Hash değeri neden önemli?
Hash değeri, bir dosyanın veya disk kopyasının matematiksel parmak izidir. Tek bir bit değişse değer tamamen değişir. Rapordaki hash değeri sayesinde karşı taraf veya mahkemenin atadığı bilirkişi, incelenen kopyanın orijinalle aynı olduğunu kendisi doğrulayabilir.
Delili size kargoyla gönderebilir miyim?
Evet, kargo veya kuryeyle de kabul ediyoruz. Delil zinciri açısından randevuyla ofisimize elden teslim ya da yerinde inceleme daha sağlamdır. Kargoyu tercih ederseniz paketlemeyi, mührü ve teslim tutanağını ön görüşmede birlikte planlıyoruz.
Bulgunuzu belgeleyelim
Bir cihaz veya yazılım bulunduysa ya da elinizde dijital bir delil varsa durumu kısaca anlatın, nasıl ilerleyeceğimizi birlikte planlayalım. Telefon: 0212 909 54 19 · E-posta: info@bilgisayardedektifi.com · Çevrimiçi talep formu